ทำไมต้องเข้าใจรูปแบบการแข่งขันก่อนดูราคา
จุดที่ทำให้มือใหม่สับสนที่สุดในคริกเก็ตไม่ใช่กฎกติกา แต่คือ กีฬาชนิดเดียวกันแต่มีสามรูปแบบที่จังหวะต่างกันโดยสิ้นเชิง ถ้าไม่แยกให้ออกก่อนว่ากำลังดู T20, ODI หรือเทสต์แมตช์ ราคา ตลาดเดิมพัน หรือแม้แต่สถิติที่พูดถึงในข่าวก็อาจทำให้ตีความผิดได้ง่าย เพราะตรรกะของแต่ละรูปแบบต่างกันจริง ๆ นักเตะคนเดียวกัน ทีมชุดเดียวกัน ก็อาจเล่นออกมาต่างกันโดยสิ้นเชิงตามรูปแบบที่เล่น มาดูรายละเอียดของทั้งสามรูปแบบกัน
สามรูปแบบ สามเกมที่ต่างกันโดยสิ้นเชิง
T20: จบในวันเดียว ความระเบิดตัดสินทุกอย่าง
แต่ละทีมจำกัดที่ 20 โอเวอร์ (120 ลูก) ทั้งเกมมักจบภายใน 3 ชั่วโมง IPL, PSL ล้วนเป็นรูปแบบ T20 เพราะจำนวนโอเวอร์น้อย การระเบิดฟอร์มช่วงสั้น ๆ ของผู้เล่นคนเดียว (เช่นตีหนักติดต่อกันหลายโอเวอร์) ก็สามารถพลิกเกมได้ทันที ทำให้โอกาสพลิกล็อกสูงกว่าและราคาแกว่งแรงกว่าสองรูปแบบที่เหลือ บางครั้งสิ่งที่สำคัญกว่าศักยภาพทีมโดยรวมคือฟอร์มของนักเตะดาวเด่นไม่กี่คนในวันนั้น ทีมที่มีโบว์เลอร์สไตล์แปลกก็ได้เปรียบเพิ่มในรูปแบบนี้
ODI: ระยะกลาง 50 โอเวอร์
แต่ละทีมโยน 50 โอเวอร์ ทั้งเกมใช้เวลาราว 7-8 ชั่วโมง ODI ต้องการการจัดจังหวะมากกว่า T20 — ช่วงต้นมั่นคง ช่วงกลางเร่งจังหวะ ช่วงท้าย (เดธโอเวอร์) ทุ่มเต็มที่ เป็นจังหวะสามช่วงคลาสสิก เป็นรูปแบบที่สมดุลกว่า ไม่พึ่งการระเบิดฟอร์มของคนเดียวเหมือน T20 แต่ก็ไม่ต้องการความลึกหลายวันแบบเทสต์ ฟุตบอลโลกคริกเก็ตใช้รูปแบบนี้
เทสต์แมตช์: ห้าวัน ทดสอบความลึกที่สุด
เทสต์แมตช์เล่นได้สูงสุดห้าวัน ไม่จำกัดจำนวนโอเวอร์ตายตัว แต่ละทีมตีได้สูงสุดสองอินนิ่ง เป็นรูปแบบเดียวที่จบด้วย “เสมอจริง” ได้ (ถ้าทั้งสองฝ่ายไม่สามารถทำให้อีกฝ่ายเอาต์ครบสองอินนิ่งภายในห้าวัน ไม่ใช่คะแนนเท่ากัน) เพราะเกมยืดยาวหลายวัน ผลแพ้ชนะเทสต์แมตช์เกือบทั้งหมดขึ้นอยู่กับความลึกของแนวโบว์เลอร์ — โบว์เลอร์สไตล์แปลกอาจได้เปรียบช่วงต้นก่อนคู่แข่งจับทางได้แล้วเริ่มรับมือเฉพาะเจาะจง โบว์เลอร์เร็วจะรักษาความเร็วได้ไหมเมื่อล้าในวันที่สี่ห้า แล้วสภาพสนามที่เปลี่ยนไปแต่ละวันส่งผลต่อวิถีลูกหมุนอย่างไร (สนามวันที่ห้ามักเอื้อลูกหมุน)
ตลาดเดิมพันคริกเก็ตที่พบบ่อย ราคาจริงหน้าตาเป็นแบบไหน
ทายผู้ชนะ (Match Winner)
ตลาดที่เข้าใจง่ายที่สุด ทายว่าทีมไหนชนะ T20/ODI ไม่มีตัวเลือกเสมอ เทสต์แมตช์มักมีตัวเลือก “เสมอ” แยกต่างหาก ราคาจริงแสดงเป็นราคายุโรป (ทศนิยม):
อินเดีย 1.65
ออสเตรเลีย 2.30
แทง 100 บาทที่อินเดีย ถ้าชนะได้คืน 165 บาท (รวมทุน) แทงออสเตรเลียชนะได้คืน 230 บาท ยิ่งตัวเลขใกล้ 1 ยิ่งเป็นเต็ง — เป็นระบบราคาเดียวกับที่เว็บนี้ใช้กับฟุตบอล ไม่ต้องแปลงเพิ่ม
เส้นคะแนนรวม (Total Runs / Over-Under)
ทายว่าคะแนนรวมของทีมหรือทั้งเกมจะเกินหรือต่ำกว่าเส้นที่กำหนด เทียบเท่าเส้นคะแนนรวมของบาสเก็ตบอล เช่น:
คะแนนรวมอินเดีย Over 285.5
คะแนนรวมอินเดีย Under 285.5
ตลาดนี้พบบ่อยใน ODI/T20 ส่วนเทสต์แมตช์เพราะโครงสร้างอินนิ่งยืดหยุ่นมาก มักใช้เส้นคะแนนรวมแบบต่ออินนิ่งหรือต่อวันแทนที่จะเป็นทั้งแมตช์
นักตีเด่น/โบว์เลอร์เด่น (Top Batsman / Top Bowler)
ทายว่าใครทำสถิติส่วนตัวดีที่สุดในแมตช์ เหมาะกับคนที่ติดตามฟอร์มผู้เล่นใกล้ชิด แนวคิดคล้ายพนันสถิตินักบาส NBA ไม่ขึ้นกับผลแพ้ชนะทีมโดยรวม วัดว่าคุณเข้าใจฟอร์มปัจจุบันและความได้เปรียบในการประกบของผู้เล่นแค่ไหน ตลาดนี้ทายยากกว่าในรูปแบบสั้นอย่าง T20
วิธีชนะ/ส่วนต่างชัยชนะ (Method / Margin of Victory)
ทายวิธีที่ทีมชนะ (ด้วยส่วนต่างคะแนนหรือวิคเก็ตที่เหลือ) พบบ่อยในตลาด ODI และเทสต์แมตช์
พนัน Session (Session Betting)
ตลาดที่เป็นเอกลักษณ์ของคริกเก็ตโดยเฉพาะ กีฬาอื่นแทบไม่มีแบบนี้ — แบ่งเกมออกเป็นหลาย “session” (เช่นช่วงโอเวอร์หนึ่ง หรือช่วงหนึ่งของเกม) แล้วทายว่าคะแนนหรือผลงานในช่วงนั้นจะเกินเกณฑ์หรือไม่ ตลาดนี้ละเอียดมาก และเพราะความละเอียดนี้เอง จึงเป็นประเภทตลาดที่มักถูกเล็งเป้าในคดีล็อกผลที่จะพูดถึงด้านล่าง
ปัจจัยที่แท้จริงกำหนดผลคริกเก็ต และต้องเช็คจากที่ไหน
สภาพสนามและพิตช์
สภาพพิตช์ (pitch) ของแต่ละสนามต่างกัน พิตช์แห้งแข็งเอื้อโบว์เลอร์หมุน พิตช์ชื้นเอื้อโบว์เลอร์เร็ว แม้แต่ในเทสต์แมตช์เดียวกัน สภาพพิตช์แต่ละวันก็อาจต่างกันเล็กน้อย ทีมเดียวกันอาจเล่นต่างกันมากตามสนาม เช็ครายงานสภาพสนามจากที่ไหน: ESPNcricinfo มักมีบทวิเคราะห์สภาพพิตช์จากทีมผู้บรรยายก่อนแมตช์ เป็นแหล่งข้อมูลที่ครบและอัปเดตเร็วที่สุดแหล่งหนึ่ง รายการถ่ายทอดก่อนแข่งก็มักสัมภาษณ์เจ้าหน้าที่สนามโดยตรงเรื่องสภาพพิตช์ด้วย
ผลเสี่ยงทาย (Toss)
คริกเก็ตเริ่มด้วยการเสี่ยงทายก่อนแข่งว่าใครตีหรือโยนก่อน โดยเฉพาะใน ODI และเทสต์แมตช์ การเลือกตีหรือรับก่อนส่งผลต่อกลยุทธ์ทั้งเกม เป็นรายละเอียดที่ผู้บรรยายและการเคลื่อนไหวของราคาต่างจับตา — หลังประกาศผลเสี่ยงทาย ราคามักขยับชัดเจนในเวลาไม่นาน เช็คผลเสี่ยงทายจากที่ไหน: หน้าสกอร์บอร์ดเรียลไทม์ของ ESPNcricinfo มักอัปเดตผลเสี่ยงทายทันทีที่เกิดขึ้น เร็วกว่าข่าวทั่วไป
รายชื่อผู้เล่นตัวจริง (Playing XI)
รายชื่อผู้เล่นตัวจริง 11 คนของแต่ละทีมจะยืนยันใกล้เวลาแข่งเท่านั้น เหมือนรายงานอาการบาดเจ็บของฟุตบอล การขาดตัวหลักส่งผลโดยตรงต่อราคา เช็ครายชื่อผู้เล่นจากที่ไหน: หน้าแมตช์ของ ESPNcricinfo จะประกาศ Playing XI ที่ยืนยันแล้วของทั้งสองทีมก่อนแข่ง บัญชีโซเชียลมีเดียทางการของทีมก็มักโพสต์พร้อมกัน
สภาพอากาศและ DLS method
คริกเก็ตเป็นกีฬากลางแจ้ง ฝนส่งผลกระทบต่อเกมอย่างมาก — ถ้าเกมถูกขัดจังหวะและเล่นไม่ครบโอเวอร์ที่กำหนด จะใช้ DLS method (Duckworth-Lewis-Stern method) สูตรคณิตศาสตร์คำนวณเป้าหมายใหม่ เพื่อให้เกมที่ย่นระยะยังคงตัดสินผลอย่างเป็นธรรม ถ้าพยากรณ์อากาศแสดงโอกาสฝนตกระหว่างเกม ทั้งตลาดคะแนนรวมและตลาดผู้ชนะอาจเปลี่ยนแปลงตามไปด้วย ควรเช็คพยากรณ์อากาศท้องถิ่นก่อนแข่งเสมอ
ความได้เปรียบเจ้าบ้าน
ความได้เปรียบเจ้าบ้านในคริกเก็ตชัดเจนกว่ากีฬาหลายชนิด เพราะทีมคุ้นเคยกับลักษณะพิตช์ สภาพอากาศ และบรรยากาศแฟนบอลของตัวเองมากกว่า อัตราชนะเหย้าใน IPL, PSL และลีกลักษณะเดียวกันมักสูงกว่าสนามกลางเสมอ
ความเสี่ยงเฉพาะของการเดิมพันคริกเก็ต: การล็อกผลและพนัน Session
พนัน Session ที่ละเอียดมากมีประวัติการล็อกผลจริงเกิดขึ้น และเป็นหนึ่งในเรื่องอื้อฉาวที่โด่งดังที่สุดของวงการ ในเทสต์แมตช์ปี 2010 ที่ Lord’s ระหว่างอังกฤษกับปากีสถาน นักข่าวปลอมตัวจากแท็บลอยด์อังกฤษ News of the World แอบถ่ายเอเจนต์ของนักเตะปากีสถาน Mazhar Majeed รับสินบนและเปิดเผยล่วงหน้าว่าโบว์เลอร์ปากีสถานจะจงใจโยนลูก “no-ball” ในจังหวะที่นัดหมายไว้ล่วงหน้า — และระหว่างเกม Mohammad Amir ก็ทำแบบนั้นจริง โยนลูก no-ball ที่ล้ำเส้นชัดเจนในลูกแรกของโอเวอร์ที่สาม ตรงกับเวลาที่สินบนระบุไว้พอดี
เหตุการณ์นี้นำไปสู่การที่ Mohammad Amir, Salman Butt (กัปตันทีมในขณะนั้น) และ Mohammad Asif ถูก ICC แบน และถูกศาลลอนดอนตัดสินว่ามีความผิดฐานสมคบคิดในเดือนพฤศจิกายน 2011 รับโทษจำคุก อ่านเรื่องราวฉบับเต็มได้ที่ บทความวิกิพีเดียฉบับเฉพาะ
กรณีนี้ชี้ให้เห็นหลักการคล้ายกับพนันสถิตินักกีฬาในกีฬาอื่น: การกระทำเดี่ยวโดดเดี่ยวอย่างการโยน no-ball ที่ผู้เล่นคนเดียวควบคุมได้เองทั้งหมดโดยไม่ต้องพึ่งเพื่อนร่วมทีม ง่ายต่อการถูกกลุ่มเล็ก ๆ ควบคุมมากกว่าผลของทั้งแมตช์มาก นี่คือความเสี่ยงโดยธรรมชาติของพนัน Session และตลาดผลลูกเดี่ยว ยิ่งเกณฑ์ตั้งละเอียดและยิ่งผูกกับการกระทำเดี่ยวของผู้เล่นคนเดียว ยิ่งต้องระวังความเคลื่อนไหวราคาที่ผิดปกติ
สรุป
ก่อนดูราคาคริกเก็ต ให้ยืนยันรูปแบบก่อน (T20/ODI/เทสต์) จากนั้นเช็คสภาพสนาม ผลเสี่ยงทาย และรายชื่อผู้เล่นที่ยืนยันแล้ว จะช่วยให้จับทิศทางเกมได้แม่นยำกว่าดูแค่ตัวเลขราคา เมื่อเจอพนัน Session ที่ละเอียดมาก อย่าลืมว่าตลาดประเภทนี้มีประวัติเป็นเป้าหมายของการล็อกผลมากที่สุด คริกเก็ตแกว่งหนักได้ในแมตช์เดียว กรุณาเดิมพันอย่างมีสติ ควบคุมขนาดเงินเดิมพัน