แฟนบอลที่ดูแค่ฟุตบอลโลกส่วนใหญ่คุ้นเคยกับรูปแบบ: สองครึ่งครึ่งละ 45 นาที รวม 90 นาที ถ้าเสมอกันก็ต่อเวลาพิเศษ ถ้ายังเสมออีกก็ดวลจุดโทษตัดสิน แต่ในประวัติศาสตร์ ฟุตบอลโลกและทัวร์นาเมนต์อื่นๆ ไม่ได้ใช้รูปแบบนี้มาตลอด นี่คือเกร็ดความรู้บางอย่างที่แฟนบอลขาจรอาจไม่เคยรู้ และทำไมกฎปัจจุบันถึงออกมาเป็นแบบนี้
โกลเด้นโกล: ตอนที่ประตูเดียวเคยจบเกมได้ทันที
ต่อเวลาพิเศษเคยมีกฎที่มีชื่อเสียงเรียกว่า “โกลเด้นโกล” (หรือ sudden death) — ทีมไหนยิงประตูได้ก่อนในช่วงต่อเวลาพิเศษ ทีมนั้นชนะทันที ไม่ต้องเล่นจนจบทั้งสองครึ่งของช่วงต่อเวลา
กฎนี้ตั้งใจจะกระตุ้นให้เล่นเกมรุก แต่กลับส่งผลตรงข้าม ทีมต่างๆ กลัวการเสียประตูชี้ขาดจนเล่นกันอย่างระมัดระวังมากขึ้นไปอีก ผลคือกฎนี้อยู่รอดแค่สองสมัยฟุตบอลโลก (1998 และ 2002) ก่อนจะถูกยกเลิกไป ตัวอย่างที่โด่งดังที่สุดคือนัดเกาหลีใต้ปะทะอิตาลีในปี 2002 ที่กองหน้า Ahn Jung-hwan (ปัจจุบันผันตัวเป็นพิธีกรรายการทีวี) โหม่งประตูชัยในนาทีที่ 117 ของช่วงต่อเวลาพิเศษ ทำให้อิตาลีตกรอบ และทำให้เขาถูกแฟนบอลอิตาลีเกลียดมาจนถึงทุกวันนี้
ซิลเวอร์โกล: เวอร์ชันอ่อนกว่าที่ไม่เคยมาถึงฟุตบอลโลกเลย
นอกจากโกลเด้นโกลแล้ว ยังมีอีกกฎหนึ่งที่อยู่รอดสั้นกว่าด้วยซ้ำ และไม่เคยปรากฏในฟุตบอลโลกเลย เคยถูกทดลองใช้ช่วงสั้นๆ แค่ในยูฟ่า เนชันส์ลีก เท่านั้น นั่นคือ “ซิลเวอร์โกล”
ซิลเวอร์โกลเป็นเวอร์ชันอ่อนกว่าของโกลเด้นโกล: ถ้าทีมใดนำอยู่เมื่อจบครึ่งแรกของช่วงต่อเวลาพิเศษ เกมจะจบทันที ไม่ต้องเล่นครึ่งหลังของช่วงต่อเวลาพิเศษต่อ แต่ด้วยเหตุผลคล้ายกับโกลเด้นโกล กฎนี้ก็ถูกฟีฟ่ายกเลิกอย่างรวดเร็วในปี 2005 กลับไปใช้รูปแบบต่อเวลาพิเศษครึ่งละ 15 นาทีตามปกติ
ยกเลิกต่อเวลาพิเศษไปเลย? การทดลองของโคปาอเมริกา 2024
การถกเถียงเรื่องกฎต่อเวลาพิเศษยังคงดำเนินต่อไป อย่างโคปาอเมริกา 2024 ก็ยกเลิกช่วงต่อเวลาพิเศษในรอบ 8 ทีม รอบรองชนะเลิศ และนัดชิงอันดับ 3 ไปเลย เปลี่ยนเป็นถ้าเสมอใน 90 นาทีก็ดวลจุดโทษตัดสินทันที
เกร็ดความรู้ทัวร์นาเมนต์นี้: 32 นัดในรอบน็อกเอาต์ เท่ากับทั้งทัวร์นาเมนต์ฟุตบอลโลกปี 1954-1978
เนื่องจากทัวร์นาเมนต์นี้ขยายเป็น 48 ทีม แค่รอบน็อกเอาต์อย่างเดียวก็มีถึง 32 นัดแล้ว ในขณะที่ฟุตบอลโลกตั้งแต่ปี 1954 ถึง 1978 ทั้งทัวร์นาเมนต์ (รวมรอบแบ่งกลุ่ม) มีแค่ 32 นัดพอดี
คำสาปดวลจุดโทษ: ไม่เคยมีทีมไหนชนะได้ 3 ครั้งในทัวร์นาเมนต์เดียว
ในประวัติศาสตร์ฟุตบอลโลก ไม่เคยมีทีมไหนชนะดวลจุดโทษได้ถึง 3 ครั้งในทัวร์นาเมนต์เดียว โครเอเชียเคยชนะดวลจุดโทษ 2 ครั้งทั้งในปี 2018 และ 2022 เช่นเดียวกับอาร์เจนตินาในปี 2022 แต่ไม่เคยมีใครไปถึงครั้งที่ 3 ได้เลย
ทัวร์นาเมนต์นี้มีรอบน็อกเอาต์เพิ่มขึ้นมาอีกหนึ่งรอบ หมายความว่าทีมต่างๆ มีโอกาสเจอดวลจุดโทษเพิ่มขึ้นอีกครั้ง คำสาปนี้จะถูกทำลายในทัวร์นาเมนต์นี้หรือไม่ เป็นเรื่องที่น่าติดตาม